{"id":13317,"date":"2017-03-15T21:06:51","date_gmt":"2017-03-15T18:06:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.oguztansel.org\/?p=13317"},"modified":"2017-06-15T00:10:18","modified_gmt":"2017-06-14T21:10:18","slug":"adnan-binyazar-uc-kanatli-masal-kusu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/adnan-binyazar-uc-kanatli-masal-kusu\/","title":{"rendered":"Adnan B\u0130NYAZAR, \u00dc\u00c7 KANATLI MASAL KU\u015eU"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir kanad\u0131 <strong>halk,<\/strong> bir kanad\u0131 <strong>duygu,<\/strong> bir kanad\u0131 <strong>bilgelik,<\/strong> \u00fc\u00e7 ka\u00adnatl\u0131 bir masal ku\u015fu gibi g\u00f6\u00e7\u00fcp gitti demek ki O\u011fuz Tansel?&#8230; Varl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6vdesi de bir uyum i\u00e7indeydi. Derinlere dalar, g\u00f6vdesini alabil\u00addi\u011fine saklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, kara g\u00f6zl\u00fcklerinin ard\u0131nda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 t\u00fckenmi\u015f g\u00f6zleriyle anlat\u0131rd\u0131, anlat\u0131rd\u0131&#8230; Herkesle \u00f6yle miydi bilemem, benim yan\u0131mda erincini duyumsat\u0131rcas\u0131na co\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>Yurtd\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc k\u00f6r olsun! T\u00fcrkiye\u2019yi her d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmde o bilge soluklu O\u011fuz Tansel de gelirdi g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcne. \u015eimdi de geliyor, ama yoklu\u011fuyla, bir daha kar\u015f\u0131la\u015fma umudunu al\u0131p g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f olarak&#8230; Her y\u0131l, daha da azalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anl\u0131yorsunuz. Bir de d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131! On be\u015f y\u0131l \u00f6nce b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 o g\u00fcnk\u00fc gibi bulaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 san\u0131yorsunuz; ne garip, uzakl\u0131k, ya\u015fland\u0131rm\u0131yor dostlar\u0131n\u0131z\u0131; sonra de\u011fi\u015fmi\u015fliklerle, yokluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. K\u0131z\u0131ndan babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm haberini al\u0131nca, O\u011fuz Tansel\u2019in yoklu\u011funu bu duygu yenilgisi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131m.<\/p>\n<p>Anlat\u0131lar\u0131ndaki \u00f6zg\u00fcn aray\u0131\u015f be\u011fenisinden de etkilenerek \u201c\u00fc\u00e7 ka\u00adnatl\u0131 bir masal ku\u015fu\u201dna benzettim O\u011fuz Tansel\u2019i. Ger\u00e7ekten \u00f6yledir; benzemezlikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, benzerlikleriyle de\u011fil. Halk bilgisiyle \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcmseyerek kendi bilgeli\u011fini yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle \u015fiirlerinde \u00e7ok belirgindir bu. Y\u00fcre\u011fi o \u00e7imen ye\u015fili halk\u00e7\u0131l\u0131kla besle\u00adnirken, halk\u0131n ger\u00e7eklerini dile getirerek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r \u015fiire. Yaln\u0131zca kendi halk\u0131m\u0131z\u0131n de\u011fil, \u00f6b\u00fcr halklar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 da \u015fiirine yans\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Temelli olanla g\u00fcncellik ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi vurgu\u00adlayarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r. Yeti\u015fti\u011fi yerlerdeki o ola\u011fan\u00fcst\u00fc do\u011fa zenginli\u011fi \u015fiirinin beze\u011fi (be\u011fenisi) olurken, o zenginlik i\u00e7inde, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insan\u0131n evrensel ac\u0131s\u0131 onun y\u00fcre\u011fini burkar. \u015eiirlerinde yapmak istedi\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n, uygarl\u0131\u011f\u0131n destan\u0131n\u0131 yazmak olmu\u015ftur. Zaman zaman izlenimlerinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, yeti\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel ortam, masallar\u0131n, s\u00f6ylencelerin, a\u011f\u0131tlar\u0131n ye\u015ferdi\u011fi bir halklar bile\u015fkesidir. Uzun soluklu \u015fiirlere y\u00f6nelmesinde bu birikimler de aranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eiiri imge, ger\u00e7ek ve ironi b\u00fct\u00fcnle\u015ftirir. O\u011fuz Tansel bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmede anlat\u0131 gelene\u011finden ve do\u011fa bilgisinden geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlan\u0131r. Ziya Osman Saba, Melih Cevdet Anday, Orhan Veli Kan\u0131k, Cahit K\u00fclebi gibi soy ozanlar\u0131 yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren izler vard\u0131r<br \/>\n\u015fiirinde. Bu da, \u015fiiri ana damar\u0131ndan yakalama yolunda g\u00f6sterdi\u011fi eme\u011fin sonucudur. \u0130mge \u00e7abalar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde do\u011fada olanla yetinmesi, do\u011fay\u0131 betimleyen ikilemelerden \u00f6zellikle yararlanmas\u0131 ondaki \u015fiirsel co\u015fkunun bir sonucu say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, \u201c\u00fc\u00e7 kanatl\u0131\u201d bu \u201cmasal ku\u015fu\u201dnun bir kanad\u0131 halk bilgisinden renk alm\u0131\u015ft\u0131r. Halk, ya\u015fay\u0131p geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131na duygu yo\u011funlu\u011fuyla yakla\u015f\u0131r. A\u011f\u0131tlardaki uzun havalar, s\u00f6ylencelerdeki abart\u0131, masallardaki d\u00fc\u015flemler bu duygu yo\u011funlu\u011fuyla yarat\u0131msal de\u011fer kazan\u0131yor. O\u011fuz Tansel\u2019in masala y\u00f6nelmesi, kendini o duygu yo\u011funlu\u011fu i\u00e7inde duyumsamas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. Masal onun i\u00e7in anlat\u0131msal bir beslen\u00adme kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. O \u00f6l\u00e7\u00fcde de, masal dili i\u00e7inde bir duygu dili ya\u00adratarak, kendi masal d\u00fc\u015flemini kurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu \u201cmasal ku\u015fu\u201dnun kanatlar\u0131ndan biri de, \u00e7ok eskilerden beslenip, anlat\u0131sal ser\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015fen bu duyguyla renklenir. Tansel masal anlat\u0131rken kendini anlat\u0131r gibidir. Onun masallar\u0131nda, eskiyi duyumsad\u0131\u011f\u0131n\u0131z oranda <strong>g\u00fcncel<\/strong> olan\u0131n ger\u00e7e\u011fini de ya\u015fars\u0131n\u0131z. Bu, d\u00fc\u015flemlerinde de, anlat\u0131sal tutumunda da belirgindir. Masal, Tansel\u2019in soluk ald\u0131\u011f\u0131 bir anlat\u0131msal d\u00fcnyad\u0131r. \u0130\u00e7tenli\u011fi, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc, erdemi, d\u00fc\u015flerinde kurgulad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131 orada bulur. Dikkat edilirse, kendisi masal\u0131n etkisinde kalmaz da, masal\u0131 kendi d\u00fcnyas\u0131na uydurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek bir Bekta\u015fi gibi ya\u015fayan Metin Elo\u011flu ile birlikte Bekta\u015fi anlat\u0131lar\u0131na y\u00f6nelmesi, O\u011fuz Tansel\u2019in bilgelik boyutunu kavramam\u0131za ortam haz\u0131rlar. Halk aras\u0131nda yayg\u0131n olarak anlat\u0131lan Bekta\u015fi n\u00fckteleri, Anadolu halk\u0131n\u0131n ba\u011fnazl\u0131\u011fa, mant\u0131ks\u0131zl\u0131\u011fa, sa\u00e7ma sapan i\u015flere ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131d\u0131r. N\u00fckteler, genellikle inanca dayal\u0131 \u00e7eli\u015fkileri vur\u00adgular. \u00c7eli\u015fkileri mant\u0131kla, bilgelikle g\u00f6sterir. Bekta\u015filik, Anadolu bilgeli\u011fidir. O\u011fuz Tansel, \u201cSatmad\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tok paras\u0131z \/ Patlard\u0131 haks\u0131za, \u00f6fke yolda\u015f\u0131 \/ Kalamaz darg\u0131n, ko\u015fard\u0131 bar\u0131\u015f\u0131\u011fa \/ Ku\u015flayamaz usunda k\u00fcs\u00fc gayr\u0131. \/ Dostlu\u011fu \u00e7\u0131kars\u0131z insanc\u0131l sevecen \/ Boyalarda, \u015fiirde g\u00fczellemeci\u201d diye anlatt\u0131\u011f\u0131 arkada\u015f\u0131 Metin Elo\u011flu ile birlikte bu bilgeli\u011fe sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. (Tansel 1986)<\/p>\n<p>Bekta\u015fili\u011fi, \u0130slam\u2019\u0131 donmu\u015f kal\u0131plar i\u00e7inde kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara kar\u015f\u0131 bir bilgi sava\u015f\u0131 olarak yorumlamak gerekir. Sava\u015ftan uzak, kendilerini <strong>bilgi<\/strong>\u2019yle var etmek isteyen kesimler, g\u00fc\u00e7lerini kafalar\u0131ndan al\u0131rlar. Bu y\u00f6nden Bekta\u015filik, Anadolu\u2019ya d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, erdemi, insancal\u0131\u011f\u0131 getirmi\u015f bir \u00e7a\u011f ak\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Metin Elo\u011flu\u2019nun tepkici \u015fiiriyle O\u011fuz Tansel\u2019in bilgici humoru aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131, onlar\u0131 Bekta\u015fi n\u00fckteleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6neltmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Anlat\u0131sal ser\u00fcven i\u00e7inde geli\u015fen Bekta\u015fili\u011fin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc, Anadolu insan\u0131na \u00f6zg\u00fc <strong>bilgi<\/strong> kaynaklar\u0131n\u0131n temelidir. \u015eu \u00e7ok iyi bilinmelidir: Bekta\u015fili\u011fin k\u00f6keni Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden de\u011fil, Anadolu k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden beslenir. Onun i\u00e7in, O\u011fuz Tansel\u2019in ancak bu <strong>halk, duygu, bilgelik<\/strong> bile\u015fkesi boy\u00adlam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha vurgulamak yerinde olacakt\u0131r. Tansel, t\u00f6relerle beslenen bu bilgi postuna bir Bekta\u015fi dedesi erdemiyle oturmu\u015ftur.<\/p>\n<p>(Binyazar 1996)<\/p>\n<p>Kaynak\u00e7a:<\/p>\n<p>Binyazar, Adnan (1996) \u201c\u00dc\u00e7 Kanatl\u0131 Masal Ku\u015fu,\u201d <strong>\u00dc\u00e7 Kanatl\u0131 Masal Ku\u015fu: O\u011fuz Tansel,<\/strong> (Derleyen: Metin Turan) Birinci Bas\u0131m, Ankara: \u00dcr\u00fcn Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n<p>Tansel, O\u011fuz (1986) <strong>Sar\u0131k\u0131z Yolu, <\/strong>Ankara: Yaz yay\u0131nlar\u0131.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bir kanad\u0131 halk, bir kanad\u0131 duygu, bir kanad\u0131 bilgelik, \u00fc\u00e7 ka\u00adnatl\u0131 bir masal ku\u015fu gibi g\u00f6\u00e7\u00fcp gitti demek ki O\u011fuz Tansel?&#8230; Varl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6vdesi de bir uyum i\u00e7indeydi. Derinlere dalar, g\u00f6vdesini alabil\u00addi\u011fine saklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, kara g\u00f6zl\u00fcklerinin ard\u0131nda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 t\u00fckenmi\u015f g\u00f6zleriyle anlat\u0131rd\u0131, anlat\u0131rd\u0131&#8230; Herkesle \u00f6yle miydi bilemem, benim yan\u0131mda erincini duyumsat\u0131rcas\u0131na co\u015fard\u0131. Yurtd\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc k\u00f6r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13317"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13317"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13432,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13317\/revisions\/13432"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.oguztansel.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}